image

Nazywam się Magda Suchan, jestem dyplomowanym kosmetologiem ze specjalizacją w masażu i fizjoterapii.

Search
 

Blog

WŁÓKNIAKI

Wyróżniamy dwa typy włókniaków: fibroma molle – włókniak miękki oraz fibroma durum, dermatofibroma, fibrosis nodularis subepidermalis – włókniaki twarde.

Włókniak twardy najczęściej pojawia się u osób młodych dorosłych na kończynach. Twarde guzki są odczynem włóknistym i najprawdopodobniej powstają w wyniku drobnych mikrourazów skóry, np. rozdrapywanie zmian skórnych, ukąszenia owadów, wrastający włos. W początkowej fazie zmiana jest w poziomie skóry lub lekko wystaje ponad stan, może być przesuwalna względem podłoża. Kolor włókniaka może ulegać zmianie, w początkowej fazie może być różowawy, potem może przybierać różne odcienie brązu do odcieni szarego i czarnego.

Twardy guzek zbudowany jest z przeplatających się histiocytów i kolagenu, której towarzyszy hiperplazja naskórka. Czasami występuje umiarkowanie nasilony świąd.

Włókniaki miękkie to łagodne nowotwory łącznotkankowe. W publikacjach anglojęzycznych bardzo często nazywane są jako acrochordons, fibroadipoma lub „skin tags”.

Najczęstsza ich lokalizacja to skóra szyi, powieki, pod biustem, okolica pachowa i pachwiny. Zmiany przybierają kolor skóry bądź ciemniejszy. Poprzez uciśnięcie palcem włókniaka można wprowadzić go w głąb skóry. Zmiany te nie wykazują skłonności do samoistnego ustępowania.

Te miękkie uszypułowane guzy również opisano w rzadkich lokalizacjach: w obrębie błony śluzowej jamy ustnej (przypadek 10 letniej dziewczynki z włókniakiem kostniejącym), błony śluzowej odbyty czy też członka i sromu.

Ich kolor przybiera barwę skóry, u osób z ciemną karnacją jest ciemnobrązowy. Wielkość waha się pomiędzy 1 mm do 1 cm.

Jest to zaburzenie powszechne sięgające  20-25% populacji, wzrasta do 37% po ukończeniu 40. roku życia. Sugeruje się, że istnieją genetyczne predyspozycje do ich dziedziczenia.

Morfologiczne rodzaje włókniaków:

  • Małe (pomarszczone) grudki, które występują głownie w okolicach skóry szyi i pach, a ich średnica wynosi od 1 do 2 mm,
  • Zmiany nitkowate, mogą być w różnych okolicach ciała i sięgają od 2 do 5 mm,
  • Uszypułowane duże guzki, miękkie, o cechach powstających woreczków, lokalizacyjnie w dolnych partiach tułowia.

PATOGENEZA  WŁÓKNIAKÓW

Znaczna ilość pojawienia się tych zmian może świadczyć o zaburzeniach metabolicznych, otyłości czy chorobach endokrynologicznych. Do tej pory bardzo mało wiadomo o głównych przyczynach postępowania tej choroby. Poniżej opiszę najbardziej powszechne poglądy wiążące się z występowaniem włókniaków.

Powszechne poglądy wiążące się z występowaniem włókniaków to: otyłość, cechy zespołu metabolicznego, aterogenny profil lipidowy, insulinooporność. Część badaczy jest zdania, że mogą być one przydatnym objawem, który mógłby wskazywać na zwiększone ryzyko choroby miażdżycowej.

W badaniu przeprowadzonym przez Sash i wsp. średnie stężenie glukozy na czczo oraz cholesterolu całkowitego, LDL i trójglicerydów, średnie BMI, oporność na insulinę były zaskakująco wyższe u pacjentów z włókniakami niż w grupie kontrolnej. Także praca Senel i wsp. potwierdza związek włókniaków z cukrzycą. Natomiast praca badawcza prowadzona przez Demir i Demir zdiagnozowała cukrzycę u pacjentów w 73,3% posiadających włókniaki.

Drugim mechanizmem, który może przyczynić się do występowania włókniaków na skórze to insulinooporność. Insulina jest bezpośrednim i pośrednim aktywatorem IGF-1 (ang. Insulin-like growth factor-1). Ma to szczególny związek, ponieważ jest to czynnik wzrostu, który działa na receptory EGF (ang. Epidermal growth factor) wzrostu naskórka na keratocytach warstwy podstawnej i fibroblastach, tym samym indukując ich proliferacje. Receptor insuliny należy do receptorów kinaz tyrozynowych, w której skład wchodzą m.in. IGF, EGF, czynnik wzrostu fibroblastów FGF (ang. Fibroblast growth factor) i PDFG (ang. Platelet-derived growth factor)

W tkance włókniak stwierdza się zwiększoną ilość EGF.

Włókniaki również współtowarzyszą rogowaceniu ciemnemu, co ma ścisły związek z zaburzeniami otyłości, gdzie również występuje IGF-1.

Kolejnym podłożem patogenezy powstawania włókniaków jest podłoże hormonalne. Dużo danych świadczy o roli receptorów dla androgenów i estrogenów w etiopatogenezie włókniaków.

Safoury i wsp. zaproponowali poniższy mechanizm powstawania włókniaków:

                                   

Ryc. 1  Koncepcja patogenezy włókniaków.

W pierwszej fazie keratynocyty wykazują ekspresję receptorów estrogenowych (ERα i ERβ), następnie estradiol wiąże się z receptorami na keratynocytach, co indukuje ich proliferację (17β-estradiol powoduje wzrost proliferacji fibroblastów). Komórki tuczne mają receptory estrogenowe o dużym powinowactwie, a 17β-estradiol zwiększa wydzielanie histaminy i serotoniny.

OBRAZ HISTOPATOLOGICZNY WŁÓKNIAKÓW

W badaniu histopatologicznym zmiany charakteryzują się tkanką włóknistą tkanką łączną, która jest luźno utkana. Dodatkowo naczynia krwionośne są rozszerzone, przypominają skórę właściwą, są bez włókien nerwowych bądź ich śladową ilością. Zmniejszona jest również liczba włókien elastycznych bez ich przydatków z obecnością komórek tłuszczowych. 

METODY LECZENIA WŁÓKNIAKÓW

Włókniaki usuwane są tylko ze względów estetycznych dla pacjenta. Jeżeli dojdzie do zmiany klinicznej guza, zwłaszcza w przypadku włókniaków twardych, guz usuwany jest chirurgicznie. Również usuwa się ze względów tkliwości i bólu przy dotyku/ucisku.

Innymi metodami leczenia to usunięcie poprzez: krioterapię, elektrokoagulacje, metodą laserową i falą radiową. Te możliwości częściej stosuje się w przypadku włókniaków miękkich.

Zostaw komentarz